Patat en kroketten zijn deel van onze cultuur. Maar de frituurpan is inmiddels ingehaald door de airfryer als het op gezondheid en duurzaamheid aankomt. Je kunt een vette bek namelijk minder vet maken terwijl de smaak het zelfde blijft. Je gebruikt ook nog eens minder energie. Als je nog niet overtuigd bent om je vertrouwde frituurpan om te ruilen voor een airfryer, lees dan verder voor nog meer voordelen. Als je overstag bent kun je ook gelijk de top zes beste airfryers vinden op deze pagina.
Wat is een airfryer?
Een airfryer kun je het beste zien als een mix tussen een frituurpan en een oven. Het is een friteuse die in plaats van olie, hete lucht gebruikt om het eten gaar te maken. Daarnaast is het eten een stuk sneller klaar dan in de oven. Naast frituren kun je een airfryer gebruiken om eten op te warmen, te grillen, bakken, roosteren en braden. De meeste airfryers hebben standaard programma’s waarmee je door een paar drukken op de knop je eten bereidt. Ook kun je zelf de temperatuur en tijd instellen. Vaak zijn airfryers uit te breiden met de nodige accessoires zoals een grillrek en bakvormen.
Voordelen airfryer
De airfryer kent de nodige voordelen in vergelijking met een frituurpan en zelfs een oven. Het grootste voordeel is het verminderde gebruik van olie en dus vet. Dit zorgt voor een lagere calorie inname. Tegelijkertijd blijven volgens het Voedingscentrum de vitaminen beter behouden. Na bijvoorbeeld het eten van friet uit een airfryer, houd je een beter gevoel over dan wanneer je friet uit een frituurpan eet. Je merkt duidelijk dat het minder vet is. Aangezien eten makkelijk te verwarmen is, wordt er ook voedselverspilling tegen gegaan.
Overige voordelen van een airfryer zijn:
- Gebruikersvriendelijk. Er hoeft met een airfryer geen hete olie meer gebruikt te worden wat een groot risico weghaalt! De binnenkant van de airfryer is uiteraard wel warm en daar dient voorzichtig mee te worden omgegaan.
- Makkelijk schoon te maken. Een airfryer is over het algemeen makkelijk schoon te maken. Aangezien er geen olie wordt gebruikt heb je minder last van restsporen. Ook zijn verschillende onderdelen van een hoop airfryers geschikt voor de vaatwasser. Een schoonmaak tip: probeer eens azijn.
- Bespaart kosten op olie. Omdat er geen olie meer nodig is hoeven de zware flessen frituurvet niet het winkelwagentje in. Dit bespaart ook nog eens de nodige euro’s.
- Korte bereidingstijd. De airfryer is binnen een paar minuten opgewarmd en klaar voor gebruik.
- Je kunt er meer mee dan met een frituurpan. Zoals hierboven al aangegeven is, kan een airfryer op verschillende manieren eten bereiden. Vlees kan gegrilld worden, taarten gebakken en groenten geroosterd.
- Makkelijk te vervoeren. Een airfryer stop je gewoon in het stopcontact en is daardoor geschikt om mee te nemen. De meeste airfryers wegen tussen de 6 en 8 kg. Ideaal om mee te nemen op vakantie of naar een feestje.
Minpunten airfryer
Uiteraard zitten er ook minpunten verbonden aan de airfryer.
- Lawaaiig. De hete lucht circulatie kan het nodige lawaai maken wat soms als storend wordt ervaren.
- Vrijkomend damp. Er kan bij sommige airfryers damp vrijkomen waardoor het gebruik van een afzuigsysteem is aan te raden.
- Beperkte inhoud. In principe valt er een hele maaltijd klaar te maken in een airfryer, is de inhoud van een oven vaak groter.
- Relatief prijzig. Je kunt je geld zeker kwijt aan een airfryer. Alhoewel de prijzen erg variëren tussen modellen, is een airfryer over het algemeen duurder dan een frituurpan.
Duurzaamheid
Een airfryer is over het algemeen duurzamer dan een frituurpan of een oven. De voornaamste milieubelasting zit in het stroomverbruik, en dat hangt natuurlijk af van hoe vaak je hem gebruikt.
Even rekenen. Een airfryer heeft een vermogen van grofweg 1.100 tot 2.400 watt; laten we uitgaan van 1.700 watt. Een portie friet is in ongeveer 15 minuten klaar, plus zo’n 3 minuten voorverwarmen. Achttien minuten op 1.700 watt komt neer op ongeveer 0,5 kWh.
Een gemiddelde frituurpan gebruikt zo’n 3.200 watt. Die bakt de friet in vier minuten gaar, maar heeft een kwartier nodig om op te warmen — ook ongeveer achttien minuten in totaal, en dan kom je uit op circa 0,96 kWh. Voor dezelfde portie is een airfryer dus bijna twee keer zo zuinig. Bak je een keer per week friet, dan scheelt dat ruwweg 23 kWh per jaar, oftewel zo’n 8 kilo CO2. Met onze vuistregel van 22 kilo CO2 per boom per jaar is dat ongeveer een derde boom.
Twee kanttekeningen. Een frituurpan gebruik je alleen om te frituren; een airfryer zet je vaker aan omdat je er meer mee kunt, en dan valt de winst kleiner uit. En het formaat telt zwaar mee: hoe groter de kuip, hoe meer lucht je verwarmt. Een airfryer die twee keer zo groot is als je nodig hebt, kost per portie ook meer stroom. Kies dus de maat die bij je huishouden past, niet de grootste die je kunt vinden.
Behalve het energieverbruik is een airfryer duurzamer omdat je er weinig tot geen olie voor nodig hebt. Ongeveer 28 procent van de CO2-uitstoot van diepvriesfriet komt door de olie waarin hij gefrituurd wordt; de productie daarvan gaat gepaard met fossiele brandstoffen, ontbossing en kunstmest.
Let ook op de antikleeflaag
Een punt dat de laatste jaren speelt: de antiaanbaklaag in mand en kuip. Die bevat vaak PFAS, de verzamelnaam voor stoffen die nauwelijks afbreken in het milieu. De Europese Unie werkt aan een bredere beperking van deze stoffen, en steeds meer fabrikanten geven daarom aan dat hun coating PFAS-vrij is. Wil je dat meewegen, kijk dan bij de productspecificaties of dat vermeld staat — en behandel de laag hoe dan ook voorzichtig: geen metalen bestek, en niet schuren. Een coating die heel blijft, gaat jaren langer mee.
Top 6
Vind je net als wij dat de voordelen opwegen tegen de nadelen, kijk dan eens naar de top 6 airfryers die wij hebben samengesteld. De top 6 is gekozen op basis van de kwaliteit, functies van de airfryer, prijs en het energieverbruik.
1. Tristar FR-9014 mini airfryer (2 L)
2. Princess 182280 digitale airfryer (8 L)
3. Inventum GF500HLD Airfryer XL (5 L)
4. Philips Airfryer 2000 Series NA230/00 (6,2 L)
5. KitchenBrothers dubbele airfryer (9 L)
6. Ninja Foodi AF300EU dubbele airfryer (7,6 L)
Wat te doen met je oude frituurpan?
Kort samengevat: de zuinigste airfryer is bijna altijd de kleinste die nog past bij wat je kookt. Verwarm je standaard lucht voor twee personen in een kuip van negen liter, dan betaal je dat elke bakbeurt terug. Kijk daarnaast naar de garantietermijn, of de mand in de vaatwasser mag en of de fabrikant iets zegt over een PFAS-vrije coating. In de vergelijking hierboven zie je hoe de zes modellen op die punten uit elkaar lopen. Mochten je vrienden of familie nog een oude frituurpan hebben staan, dan is een airfryer ook een leuk cadeau; voor meer inspiratie voor duurzame cadeaus lees dit artikel eens.
Overtuigd om de frituurpan in te ruilen voor een airfryer? Denk na over wat je met je oude pan doet. Wettelijk zijn winkels verplicht oude keukenapparatuur in te nemen wanneer je een soortgelijk product koopt. Lukt dat niet, dan is de milieustraat een goed alternatief. Vergeet ook het oude frituurvet niet: spoel je dat door de gootsteen, dan kan het stollen en verstoppingen veroorzaken in de leidingen en in de afvalwaterzuivering. Giet het in een leeg pak melk en breng het naar de gele container op een inzamelpunt. Zo kan het worden verwerkt tot biobrandstof.
Met Duurzaam Thuis maken we duurzaamheid vergelijkbaar en begrijpelijk. We gebruiken zoveel mogelijk bestaande bronnen met autoriteit en wetenschappelijke methodes. En waar nodig berekenen of controleren we oplossingen zelf. We berekenen en testen oplossingen op 2 niveau's. Als eerste brengen we voor oplossingen de impact in beeld, met als belangrijkste indicator hoeveel bomen je hebt bespaard. En als tweede kijken we per product welke we de beste Duurzaam Thuis score geven.
De impact van oplossingen/productgroepen brengen we als volgt in kaart:
- Bomen bespaard: Met een Life Cycle Assessment (LCA) kan de volledige milieu-impact van de productie en van het gebruik in kaart worden gebracht. Wij focussen hier op de gemiddelde CO2 besparing per jaar bij een 2 persoonswoning ten opzichte van de "oude" situatie. Omdat CO2 niet altijd even aansprekend is, hebben we deze omgerekend naar de CO2 opname van bomen per jaar (22 kilo CO2).
- Kosten: Voor de prijs kijken we naar de gemiddelde prijs van de duurzame varianten. We hebben een backend koppeling met de meeste webshops voor de kosten, waardoor we gemakkelijk een gemiddelde kunnen inschatten.
- Terugverdientijd: hiervoor kijken we naar de prijs ten opzichte van de jaarlijkse besparingen. Een product dat 30 euro kost en waarmee je 60 euro aan energieverbruik terugverdiend heeft bijvoorbeeld een terugverdientijd van een half jaar.
- Gemak: Hierbij kijken hoe we hoe snel je een actie kan uitvoeren. We gaan er hierbij vanuit dat je wel een beetje handig bent. Voor jouw situatie kan dit een stuk hoger (of lager) liggen.
Op deze manier kan je zien welke oplossingen (bijvoorbeeld waterbesparende douchekoppen of energiezuinige koelkasten) voor jou het meeste opleveren, gezien de beperkte middelen die je hebt. Maar binnen productgroepen (zoals de waterbesparende douchekoppen) liggen de beste producten vaak heel dicht bij elkaar. En mensen vinden zaken als kwaliteit, jaren garantie en andere zaken ook belangrijk bij duurzaam producten. Om een scherpe vergelijking te maken binnen productgroepen hebben we daarom de Duurzaam Thuis score. We toetsen producten zelf en op basis van een aantal elementen geven wij deze score. Dit zijn:
- Kwaliteit: Op basis van reviews bij verschillende bronnen (bijv. coolblue, Amazon of de consumentenbond) en onze eigen ervaringen geven wij een oordeel. Dit is een gewogen gemiddelde van de verschillende bronnen. We baseren ons niet op 1 bron, tenzij het een heel vernieuwend product is met beperkte reviews. Op de ‘i” voor informatie rechtsboven de kwaliteitsbeoordeling kan je de bron vinden.
- Duurzaamheid: Dit meten we meestal in het verbruik van een specifiek product. Bij bijvoorbeeld een waterbesparende douchekoppen is dit in liters per minuut. Bij Koelkasten is het KwH per jaar. Op deze manier sluiten we aan op de hoeveelheden die vaak ook op deze producten staan. En blijven de producten onderling vergelijkbaar. Omdat we alleen de beste producten laten zien scheelt het soms maar heel weinig tussen de verschillende producten.
- Kosten: De prijsverschillen zijn tussen producten soms fors. Een waterbesparende douchekop heb je bijvoorbeeld voor 15 euro. Maar je hebt ze ook voor 100. euro. Wij wegen dit ook mee. De meeste mensen willen een product hebben met hoge kwaliteit en duurzaamheid, maar met een lage prijs.
- Kwalitatieve voor en nadelen: de bovenstaande punten dekten vaak niet de hele lading van een product. Soms is er een extra voordeel zoals de garantie die fors langer is, wat ook een teken is voor langere levensduur.
Alles is indicatief, afhankelijk van jouw exacte thuissituatie zullen reële besparingen wisselen. Zie ook onze verantwoording.